Działania na rzecz środowiska podjęte w 2025 roku

Działania te opierają się na zasadach zrównoważonego rozwoju, obejmując realizację projektów edukacyjnych i ekologicznych, współpracę z lokalnymi społecznościami oraz uwzględnianie aspektów środowiskowych w procesie inwestycyjnym, tak aby harmonijnie łączyć potrzeby ludzi i przyrody.

Polenergia konsekwentnie wspiera gminy i szkoły w realizacji działań na rzecz środowiska. Głównie poprzez rewitalizację terenów zielonych oraz tworzenie nowych zielonych przestrzeni. W 2025 roku dofinansowane zostały lokalne projekty ekologiczne, takie jak: zakup sadzonek drzew, krzewów, roślin ozdobnych, a także elementów małej architektury, czyli domków dla owadów i ptaków.

Grupa Polenergia dofinansowała także inicjatywę Stowarzyszenia “Cztery łapy” (teren FW Dębsk), która polegała na przeprowadzeniu zabiegów kastracji i sterylizacji psów, leczeniu specjalistycznym starszych podopiecznych, wszczepianiu czipów psom oraz pracy ze zwierzęcymi behawiorystami.

Celem projektów na rzecz środowiska jest nie tylko poprawa lokalnego stanu flory i fauny, ale również promowanie bioróżnorodności oraz zachęcanie społeczności do działania na rzecz ochrony przyrody.

W ramach programu wolontariatu pracowniczego Grupy Polenergia MAMY MOC! w 2025 roku zorganizowano dwa wydarzenia, których celem była ochrona rzek i ekosystemów wodnych.

Pierwszy Eko Spływ odbył się 6 czerwca 2025 roku na rzece Trzebośnica w pobliżu Elektrociepłowni Nowa Sarzyna, natomiast drugi spływ miał miejsce 28 czerwca 2025 roku na malowniczej rzece Liwiec. W obu wydarzeniach wzięło udział blisko 90 wolontariuszy i wolontariuszek, którzy wspólnie zebrali około 240 kg odpadów. Zostały one przekazane właściwym podmiotom do zagospodarowania. Działania te nie tylko przyczyniły się do ochrony lokalnych rzek, ale również pozwoliły uczestnikom aktywnie zaangażować się w działania proekologiczne.

Akcja jest doskonałym przykładem realizacji 14. Celu Zrównoważonego Rozwoju ONZ – “Życie pod wodą”, który ma na celu ochronę oceanów, mórz i zasobów morskich, kluczowych dla regulacji klimatu i utrzymania globalnej różnorodności biologicznej.

Z uwagi na duże zainteresowanie spływami i wartość wydarzenia dla środowiska, Eko Spływy będą kontynuowane w kolejnych sezonach. Eko Spływy został szerzej opisany na stronie ESG Grupy: Wspólnie dla czystszych rzek – EkoSpływy Grupy Polenergia w duchu zrównoważonego rozwoju – Serwis ESG

Podczas planowania i realizacji projektów Grupa Polenergia kładzie szczególny nacisk na ochronę środowiska. Wybór lokalizacji poprzedzony jest analizą środowiskową oraz monitoringiem przedrealizacyjnym ptaków i nietoperzy w przypadku realizacji Farm Wiatrowych, a także inwentaryzacją przyrodniczą w przypadku każdego rozwijanego projektu. Etap budowy objęty jest nadzorem przyrodniczym prowadzonym przez przyrodników posiadających wieloletnie doświadczenie.

Nadzory przyrodnicze są także podstawą do przygotowania dostosowanych do warunków lokalnych, projektów wsparcia i odbudowy lokalnej bioróżnorodności, w tym ekosystemów łąkowych. Projekty Grupy Polenergia wpisują się dzięki temu w lokalne warunki środowiskowo-przyrodnicze wspierając rozwój rodzimych gatunków roślin i zwierząt wskazanych przez przyrodników.

Poniższe grafiki przedstawiają działania podejmowane na poszczególnych etapach:

Grupa Polenergia, zgodnie z dobrą praktyką, prowadzi monitoringi przedinwestycyjne i pełne nadzory przyrodnicze nad budową każdego projektu, aby minimalizować oddziaływania na środowisko. W ramach działań wspierających ochronę bioróżnorodności biologicznej w rejonie Farmy Fotowoltaicznej Szprotawa, w sierpniu 2025 roku wykoszono 30 hektarów łąk i szuwarów w Przemkowskim Parku Krajobrazowym.

Prace wykonano na obszarze użytku ekologicznego „Przemkowskie Bagno”. Koszenie zrealizowano latem jako element lokalnego zaangażowania Polenergii oraz współpracującej firmy TELE-FONIKA Kable przy okazji uruchomienia nowej Farmy Fotowoltaicznej Szprotawa. Inicjatywę przeprowadzono we współpracy z Dolnośląskim Zespołem Parków Krajobrazowych i lokalnym gospodarstwem rolnym.

Celem koszenia było zachowanie właściwego stanu siedlisk oraz ochrona wartościowych gatunków. Koszenie zapobiega nadmiernemu rozprzestrzenianiu się krzewów oraz tworzeniu jednorodnych siedlisk. Dzięki koszeniu możliwe jest zachowanie bogatej, zróżnicowanej roślinności łąkowej, stanowiącej ważne miejsca lęgowe dla wielu gatunków ptaków.

W 2025 roku teren pomiędzy panelami fotowoltaicznymi Farmy Fotowoltaicznej Szprotawa został obsiany mieszanką roślin łąkowych. Wysiana łąka kwietna ma w przyszłości stworzyć odpowiednie warunki dla owadów zapylających, poprawy bioróżnorodności oraz naturalnego wzmocnienia ekosystemu wokół instalacji fotowoltaicznej.

Przed rozpoczęciem prac budowlanych Farmy Fotowoltaicznej Rajkowy, w sierpniu 2025 roku przeprowadzono Naradę Koordynacyjną, w której uczestniczyli przedstawiciele Grupy Polenergia z działów: Ochrony Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju, BHP, Rozwoju i Budowy Onshore oraz Eksploatacji, a także przedstawiciele Inżyniera Kontraktu oraz Generalnego Wykonawcy. Przedstawiciele Działu Ochrony Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju przedstawili wymagania wynikające z przepisów prawa, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji oraz pozaprawnych zobowiązań, do których należą wymagania instytucji finansowych, Partnerów Grupy Polenergia oraz wewnętrzne regulacje Grupy: Strategię Zrównoważonego Rozwoju na lata 2023-2030, Politykę Środowiskowo-Społeczną, Plan Komunikacji Społecznej, Politykę Zaangażowania Społecznego, Procedurę Składania Skarg i Wniosków, Strategię Różnorodności Biologicznej, a także Kodeks Etyczny. Dla Inwestycji opracowano również Plan Zarządzania Środowiskiem i Społeczeństwem (ESAP), który stanowi załącznik do umowy z Generalnym Wykonawcą.

Zgodnie z dobrą praktyką Grupy Polenergia na terenie budowy prowadzony jest nadzór przyrodniczy, którego celem jest ochrona przyrody i ograniczanie wpływu inwestycji na środowisko. Nadzór zapewnia realizację inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami, umożliwia sprawne reagowanie na zagrożenia środowiskowe, a także wskazuje działania minimalizujące negatywny wpływ możliwe do wdrożenia na etapie budowy. Następnie, po zakończeniu nadzoru, wykonawca przekazuje rekomendacje dodatkowych działań ochrony czynnej, dostosowanych do danego terenu i okolicy w celu zwiększenia jego bioróżnorodności.

Dodatkowo, teren Farmy Fotowoltaicznej w okresie od września 2024 roku do marca 2025 roku był objęty przedrealizacyjną inwentaryzacją przyrodniczą, dzięki czemu różnorodność biologiczna terenu została dokładnie zbadana. Umożliwi to porównanie stanu środowiska po zakończeniu fazy budowy z wynikami oceny wpływu inwestycji z uwzględnieniem działań podjętych w trakcie prac budowlanych.

Dla Farmy Fotowoltaicznej Rajkowy, wykonawca nadzoru przyrodniczego przygotowuje również Plan Zarządzania Bioróżnorodnością (BMP – Biodiversity Management Plan), który jest pilotażowym projektem w Grupie Polenergia i ma na celu określenie działań ochronnych i jednocześnie zwiększających różnorodność biologiczną dla konkretnej lokalizacji oraz jej otoczenia. Efektem opracowania BMP będzie szczegółowy plan działania ze wskazówkami technicznymi oraz harmonogramem ich wykonania, wraz z miernikami sukcesu wdrożonych działań dla długoterminowego zrównoważonego efektu ekologicznego.

Na początku 2025 roku Grupa Polenergia i Uniwersytet Zielonogórski wspólnie wydały publikację naukową poświęconą wpływowi farm fotowoltaicznych na środowisko. Książka pt. „Zielony potencjał. Fotowoltaika przykładem energetyki odnawialnej wspierającej różnorodność biologiczną” jest efektem badań naukowców Uniwersytetu Zielonogórskiego i Ligi Ochrony Przyrody, prowadzonych na terenie Zespołu Farm Fotowoltaicznych Polenergii w Sulechowie.

Publikacja jest zwieńczeniem badań obszarów niepokrytych panelami fotowoltaicznymi, na których założono łąkę pastwiskową z gatunkami kwitnącymi o powierzchni 50 hektarów. Opublikowane badania potwierdziły występowanie wielu gatunków chronionych zwierząt i roślin, a także wykształcone pomiędzy nimi w krótkim czasie zależności. Taki rozwój bioróżnorodności jest możliwy dzięki zmianom w zarządzaniu projektami wprowadzanym konsekwentnie i świadomie na przestrzeni lat. To także efekt opracowania i wdrożenia polityk i strategii Grupy, takich jak Strategia Różnorodności Biologicznej oraz Polityka Środowiskowo-Społeczna Grupy Polenergia.

2025 roku naukowcy z Uniwersytetu Zielonogórskiego kontynuowali badania ukierunkowane na nietoperze oraz bezkręgowce. Dzięki dalszym obserwacjom terenu, zidentyfikowano kolejne gatunki pszczół, dotychczas niespotkane na tym obszarze, a także nowe gniazda, świadczące o dalszym rozwoju bioróżnorodności. Zlokalizowany na Farmie “hotel dla owadów” również zyskał nowych lokatorów. Dotychczas był zasiedlony jedynie przez murarkę ogrodową Osmia bicornis, natomiast od 2025 roku licznie gości również wałczatki dwuguzki Heriades truncorum oraz osobniki pszczoły – szmeronia wałczatkówka Stelis breviuscula.

Planowana jest kontynuacja badań w 2026 roku, aby w dalszym ciągu poznawać różnorodność biologiczną terenu Zespołu Farm Fotowoltaicznych Sulechów.

Z końcem 2023 roku Grupa Polenergia stała się właścicielem 6,75-hektarowej działki rolnej położonej na obszarze wiejskim gminy Puck. Decyzja wydana z upoważnienia Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nałożyła obowiązek utrzymania jej dotychczasowego, rolniczego charakteru.

Uprzednio na działce prowadzone były uprawy zbóż. W celu wzbogacenia lokalnej różnorodności biologicznej, Grupa skonsultowała się z przedstawicielami organizacji promującej rolnictwo zrównoważone i regeneracyjne – European Carbon Farmers oraz naukowcami Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego, w zakresie weryfikacji możliwości zagospodarowania działki.

W kwietniu 2025 roku zrealizowano wysiew selektywnie dobranej mieszanki gatunków roślin, w celu założenia łąki świeżej o powierzchni 6,75 ha na terenie Farmy Wiatrowej Puck. W mieszance nasion zostały uwzględnione gatunki występujące dziko na terenie Pomorza Gdańskiego, rodzime i trwale zadomowione. Taki dobór nasion, wraz ze spontanicznie pojawiającymi się innymi gatunkami łąkowymi, ma na celu częściowe przywrócenie naturalnych dla tego regionu roślin. Docelowo łąka powinna odpowiadać siedlisku przyrodniczemu o kodzie 6510 – „Niżowe i górskie świeże łąki używane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)”, dzięki czemu powstanie i będzie utrzymywane siedlisko, które w wielu regionach Europy już zanika. Wpłynie to pozytywnie na zachowanie lokalnej różnorodności gatunkowej roślin.

Wysiew został poprzedzony niezbędnymi pracami agrotechnicznymi, przygotowującymi glebę i usuwającymi resztki pożniwne po uprawach prowadzonych przez poprzedniego właściciela działki. Następnie, zgodnie z ekspertyzą opracowaną przez Uniwersytet Gdański, dwukrotnie przeprowadzono koszenie działki.

Sezon 2025 Programu Aktywnej Ochrony Błotniaka Łąkowego, prowadzonego przez Dział Ochrony Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju Polenergii od 2014 roku, przyniósł kolejne sukcesy w działaniach na rzecz ochrony tego wyjątkowego gatunku drapieżnika. W okolicach Farm Wiatrowych Łukaszów, Modlikowice, Grabowo, Dębsk i Kostomłoty, dzięki staraniom ornitologów, zlokalizowano 11 gniazd błotniaka łąkowego na terenach pól uprawnych i łąk, z czego 6 zostało zabezpieczonych przed drapieżnikami i maszynami rolniczymi. Działania te przyniosły rezultaty w formie zaobrączkowania 11 piskląt, co umożliwia dalsze monitorowanie ich migracji i losów.

Ponadto uzyskano dane zwrotne z obrączek trzech błotniaków oznakowanych w poprzednich latach. Samiec z Farmy Wiatrowej Modlikowice, zaobrączkowany w 2023 roku, powrócił na to samo terytorium lęgowe. Osobnik oznakowany w 2018 roku został stwierdzony w Niemczech jako ptak lęgowy, około 500 km od miejsca swojego wyklucia. Natomiast samiec z 2019 roku został odczytany 170 km od miejsca wyklucia, na terenie województwa wielkopolskiego. Takie obserwacje potwierdzają skuteczność prowadzonych działań ochronnych i wskazują na pozytywny wpływ programu na populację gatunku.

W rejonie FW Dębsk gniazda nie zostały zabezpieczone siatką, ponieważ prace rolnicze podczas żniw zostały opóźnione przez deszcze i nie stwarzały zagrożenia dla gniazd. W związku z tym nie było potrzeby podejmowania dodatkowych środków ochronnych.

Od zapoczątkowania programu ochrony błotniaka łąkowego w 2014 roku, łącznie zabezpieczono 169 piskląt. W ramach programu grodzono gniazda siatką, obrączkowano pisklęta oraz podejmowano inne, dostosowane indywidualnie działania ochronne.